System Dozoru Elektronicznego (SDE) to forma odbywania kary pozbawienia wolności, która pozwala skazanemu na przebywanie w swoim miejscu zamieszkania, pod warunkiem przestrzegania ściśle określonych zasad. Skazany korzystający z SDE jest zobowiązany do spełnienia wielu obowiązków, które mają na celu zapewnienie skutecznego nadzoru oraz bezpieczeństwa publicznego. Poniżej opisano najważniejsze obowiązki skazanego w ramach tego systemu.
Noszenie urządzenia monitorującego
Podstawowym obowiązkiem skazanego jest stałe noszenie urządzenia monitorującego, takiego jak opaska elektroniczna. Opaska ta jest umieszczana na ciele i nie może być zdejmowana ani uszkadzana. Jej zadaniem jest przesyłanie sygnału do centrali monitorującej, co pozwala na stałe śledzenie miejsca pobytu skazanego. Próby manipulacji urządzeniem są traktowane jako naruszenie zasad.
Przebywanie w określonych miejscach
Skazany ma obowiązek przebywania w miejscu zamieszkania lub innym wskazanym przez sąd miejscu w określonych godzinach. Sąd ustala harmonogram wyjść, który może uwzględniać czas na pracę, edukację czy leczenie. Opuszczanie domu poza dozwolonymi godzinami lub przebywanie w niedozwolonych miejscach jest poważnym naruszeniem warunków SDE.
Zgłaszanie istotnych zmian
Skazany jest zobowiązany do informowania sądu i służb nadzorujących o wszelkich istotnych zmianach w swojej sytuacji życiowej, takich jak zmiana miejsca zamieszkania, numeru telefonu czy pracy. Niezgłoszenie takich zmian może skutkować konsekwencjami prawnymi, w tym cofnięciem zgody na odbywanie kary w SDE.
Przestrzeganie warunków sądu
Sąd może nałożyć na skazanego dodatkowe obowiązki, takie jak zakaz kontaktu z określonymi osobami, powstrzymanie się od spożywania alkoholu lub regularne uczestnictwo w terapii. Skazany musi ściśle przestrzegać tych warunków, ponieważ ich naruszenie może być podstawą do przerwania odbywania kary w SDE i osadzenia w zakładzie karnym.
Współpraca ze służbami nadzorującymi
Skazany korzystający z SDE musi współpracować z organami odpowiedzialnymi za nadzór, takimi jak służby techniczne i kurator sądowy. Obejmuje to udostępnienie miejsca zamieszkania do kontroli technicznych urządzeń, odpowiadanie na wezwania oraz przestrzeganie zaleceń kuratora. Brak współpracy może być uznany za naruszenie zasad systemu.
Obowiązki skazanego w ramach SDE mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania systemu. Przestrzeganie tych zasad pozwala skazanemu na odbycie kary w środowisku domowym, jednocześnie zapewniając skuteczność nadzoru i ochronę interesów społecznych. Odpowiedzialne podejście do tych obowiązków jest warunkiem kontynuacji odbywania kary w tym systemie.