System Dozoru Elektronicznego (SDE) to forma odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym, pozwalająca na monitorowanie miejsca pobytu skazanego za pomocą urządzeń elektronicznych. Jednak możliwość skorzystania z tego rozwiązania jest ograniczona przepisami prawa i nie zawsze dostępna dla osób, które ponownie popełniły przestępstwo, czyli tzw. recydywistów. Decyzja o przyznaniu SDE w takich przypadkach zależy od wielu czynników.
Zasady dotyczące recydywy
Osoby skazane w ramach recydywy, czyli te, które popełniły przestępstwo po odbyciu wcześniejszej kary, mogą być wykluczone z możliwości skorzystania z SDE. Przepisy prawa przewidują, że system ten ma wspierać resocjalizację i dawać szansę na naprawę błędów, dlatego jego zastosowanie w przypadku wielokrotnych naruszeń prawa jest ograniczone. Sąd indywidualnie analizuje każdy przypadek, biorąc pod uwagę charakter przestępstw oraz postawę skazanego.
Rodzaj przestępstwa a SDE
Decydujące znaczenie dla przyznania SDE ma rodzaj popełnionego przestępstwa. W przypadku recydywy związanej z przestępstwami o charakterze brutalnym, przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, sąd jest mniej skłonny do zastosowania tej formy odbywania kary. Natomiast recydywiści skazani za mniej poważne naruszenia prawa, które nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, mogą mieć większe szanse na uzyskanie zgody na SDE.
Postawa skazanego
Sąd bierze pod uwagę zachowanie i postawę skazanego w trakcie wcześniejszych kar. Osoby, które wykazały pozytywne zmiany w swoim zachowaniu, podjęły działania resocjalizacyjne i współpracowały z organami wymiaru sprawiedliwości, mają większe szanse na uzyskanie zgody na SDE. Z kolei brak poprawy, ponowne naruszenia zasad czy nieodpowiedzialność mogą być podstawą odmowy.
Ocena ryzyka
Przy rozpatrywaniu wniosku o SDE w przypadku recydywy, sąd ocenia ryzyko ponownego popełnienia przestępstwa. Kluczowe jest, czy system dozoru elektronicznego pozwoli skutecznie zapobiec dalszym naruszeniom prawa. W ocenie tej brane są pod uwagę opinie kuratora, dane o wcześniejszym postępowaniu skazanego oraz charakterystyka jego środowiska społecznego.
Decyzja sądu
Ostateczna decyzja o przyznaniu SDE należy do sądu penitencjarnego, który indywidualnie analizuje każdy przypadek. Nawet w przypadku recydywy sąd może przyznać zgodę na SDE, jeśli uzna, że spełnione są warunki prawne i techniczne, a także istnieje realna szansa na resocjalizację skazanego w warunkach domowych.
Możliwość odbywania kary w Systemie Dozoru Elektronicznego w przypadku recydywy zależy od rodzaju przestępstwa, postawy skazanego i oceny ryzyka ponownego naruszenia prawa. Chociaż SDE w takich sytuacjach jest trudniejsze do uzyskania, indywidualne podejście sądu pozwala na rozważenie każdej sprawy w kontekście jej specyfiki.